Mùa thu và những cuốn sách cũ

Tôi có thói quen ghé hiệu sách cũ vào những chiều cuối tuần, khi trời bắt đầu trở gió. Hiệu sách nằm sâu trong một con ngõ nhỏ, cửa gỗ đã bạc màu, bên trong chỉ có một ngọn đèn vàng và người chủ già lúc nào cũng cúi đầu đọc báo. Ông không bao giờ hỏi tôi tìm gì. Có lẽ ông biết, người đến đây không phải để tìm, mà để được lạc.

Mùi của thời gian

Sách cũ có một thứ mùi rất riêng: hơi ẩm, hơi ngọt, như mùi lá khô dưới gốc cây sau cơn mưa đầu mùa. Người ta bảo đó là mùi của giấy đang chậm rãi phân huỷ. Tôi thì nghĩ đó là mùi của thời gian, thứ thời gian đã đi qua biết bao bàn tay, biết bao buổi tối, rồi đọng lại giữa những trang giấy.

Có cuốn sách tôi mua chỉ vì một dòng chữ viết tay ở trang lót: “Tặng em, mùa thu năm ấy.” Không tên người tặng, không tên người nhận. Tôi đã đọc hết cuốn sách mà không nhớ nổi cốt truyện, chỉ nhớ mãi câu đề tặng ấy, và tự hỏi mùa thu năm ấy là mùa thu nào, người con gái ấy giờ ở đâu.

Người đọc trước tôi

Trong một cuốn tiểu thuyết khác, ai đó đã gạch chân vài câu bằng bút chì mờ. Những câu ấy không phải là câu hay nhất, cũng chẳng phải câu nổi tiếng nhất. Chúng chỉ là những câu rất bình thường, về một buổi sáng, một chén trà, một người mẹ đứng chờ ở đầu ngõ.

Tôi đọc lại từng câu được gạch chân, và bỗng thấy mình như đang ngồi cạnh một người lạ. Người ấy đã dừng lại ở đây, đã nghĩ về điều gì đó, có lẽ đã khóc. Chúng tôi chưa từng gặp nhau, nhưng trong một khoảnh khắc, chúng tôi đã cùng nhìn về một hướng.

Đọc sách cũ là một cách để không cô đơn, mà không phải nói với ai lời nào.

Chiều muộn

Khi tôi bước ra khỏi hiệu sách, trời đã nhá nhem. Trong túi áo khoác là một cuốn thơ mỏng, bìa đã sờn. Tôi chưa biết mình sẽ đọc nó vào lúc nào. Có thể là tối nay, có thể là một năm sau.

Nhưng tôi biết, rồi sẽ có một ngày, tôi cũng để lại một dòng chữ nhỏ ở trang lót, cho người đọc sau mình.